💐શબ્દાંજલિ:પૂ.મણિશંકર દાદા @સ્વ.મણિશંકર વાલજી ભાઈ જોશી,(૧૯૨૦ - ૨૦૦૪)🙏🏻

💐શબ્દાંજલિ:પૂ.મણિશંકર દાદા @સ્વ.મણિશંકર વાલજી ભાઈ જોશી,(૧૯૨૦ - ૨૦૦૪)🙏🏻

પૂ.મણિશંકર દાદા એટલે અર્વાચીન કર્મ કાંડી અને વેદાંતી વિચારસરણી ધરાવતું સારસ્વત વિદ્વાન વ્યક્તિત્વ.  "અસ્પૃશ્યતા"  "છુત અછૂત" ની ટુંકી પરિભાષા થી દૂર......તેઓ કહેતા કે જેના માં ભગવદ્ વિચાર સરણી કે લોક કલ્યાણ ની ભાવના નથી તે "અસ્પૃશ્ય" છે. જાતિ, વર્ણ ના વિચારો થી તેઓ દૂર રહી ગાંધીવાદી વિચારો ધરાવતા હતા. જાતિગત છૂત અછૂત  માં તેઓ ન માનતા.
  તેઓ જ્યોતિષ અંગે નું સચોટ ગાણિતિક જ્ઞાન    ધરાવતા હતા અને  ભવિષ્યવેતા અને જ્યોતિષ જ્ઞ હતા.
    તેઓ એ  સંસ્કૃત ભાષા અને વૈદિક કર્મ કાંડ માં શાસ્ત્રી સુધી અભ્યાસ કર્યો.   તેઓ સારા જ્યોતિષી  ઉપરાંત કથાકાર તરીકે પણ પોરબંદર બળેજ અને ઘે ડ પંથક માં જાણીતા હતા.
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
શ્રી મણિશંકર ભાઈ નો જન્મ વસરા જોશી પરિવાર માં સને ૧૯૨૦ માં મે ૧૯ ના રોજ શ્રી વાલજી ભાઈ જોશી અને દેવકુવર બા ને ત્યાં બળેજ તા.જી.પોરબંદર થયો.
   તેઓ છ સંતાનો પૈકી ના તેઓ અનુક્રમે ત્રીજા નંબર ના સંતાન.
અભ્યાસ::
   તેઓ એ પ્રાથમિક શિક્ષણ બળેજ લઈ પોરબંદર માણેક બાઈ સંસ્કૃત પાઠશાળા માં સંસ્કૃત ભાષા, વૈદિક કર્મ કાંડ,જ્યોતિષ તેમજ વેદાંત અને ઉપનિષદ, પુરાણ અને ભાગવત વી.અભ્યાસ કરી શાસ્ત્રી થયા. જે અભ્યાસ ક્રમ આજ ની યુનિવર્સિટી કક્ષા એ અનુસ્નાતક લેવલ નો અભ્યાસ ક્રમ કહી એ તો અતિશયોક્તિ ન કહેવાય.
   આમ તેઓ સંસ્કૃત ભાષા અને વૈદિક કર્મ કાંડ માં અભ્યાસ કર્યો તેઓ સારા જ્યોતિષી અને ઉપરાંત કથાકાર તરીકે પણ પોરબંદર બળેજ અને ઘે ડ પંથક માં જાણીતા હતા.
    બળેજ અને ધેડ વિસ્તાર ને પોતાની કર્મભૂમિ બનાવી કર્મકાંડ ભાગવત સપ્તાહ યજ્ઞ દ્વારા કેવળ કમાવા નો હેતુ નહિ પણ લોકો શાસ્ત્રો અને ભગવદ્ વિચાર માં રુચિ લે તેવા પ્રચાર પ્રસાર નો ઉદ્દેશ્ય.
::::::::::::::::;:::::::::::::::::::::::::::::.::::::::::::::::::
બ્રહ્મ ત્વ,વૈદિક પરંપરા વિશે ના પૂ. મણિશંકર દાદા ના વિચારો::
જે અંગે તેઓ ના પુત્ર શ્રી ચંદ્રકાંત ભાઈ જણાવે છે કે પૂ. મણિશંકર દાદા  કહેતા 
    "બ્રાહ્મણ સંસ્કૃત અને સદ વિચાર નો વાહક હોવો જોઈએ."
  " વ્યક્તિ જન્મે બ્રાહ્મણ હોય અને આજીવિકા માટે અન્ય વ્યવસાય કરે પરંતુ તેમને પુરુસુક્ત અને રુદ્રસુક્ત અને વૈદિક કર્મકાંડ શ્લોક સાથે સામાન્ય પૂજા ની વિધિ તો તેમણે જરૂર શીખવા જોઈએ"
::::::::::::::::;:::::::::::::::::::::::::::::.::::::::::::::::::
અન્ય ધર્મ સદભાવના::
    પોરબંદર જૈન સમાજ દ્વારા બળેજ ખાતે   "બળેજા સ્વયંભૂ પાર્શ્વનાથ ભગવાન" ની જૈન દેરાસર ની સ્થાપના થઇ જેમાં તેઓ દ્વારા તેઓ એ  પૂ.પાર્શ્વનાથ  ભગવાન ની જીવન પર્યંત સેવા પૂજા કરી.
::::::::::::::::;:::::::::::::::::::::::::::::.::::::::::::::::::
સને ૧૯૬૦ નો વિદેશ પ્રવાસ અને વૈદિક સંસ્કૃતિ પ્રચાર પ્રસાર સાથે ભાગવત સપ્તાહ જ્ઞાનયજ્ઞ  ::
     "તેઓ  આફ્રિકા પ્રવાસ અર્થે સને 1960 ની સાલ માં તેઓ ના મોટા ભાઈ અમૃતલાલ જોશી સાથે ગયા ત્યાં આફ્રિકા ખાતે એક વર્ષ રહ્યા અને ત્યાં પણ ત્રણ ભાગવત સપ્તાહ વ્યાસ પીઠ પર થી વાંચન કર્યું."
::::::::::::::::;:::::::::::::::::::::::::::::.::::::::::::::::::
ચંદ્રકાંત ભાઈ જણાવે છે કે તેઓ ના પિતાશ્રી નો  સંસ્કૃત પ્રત્યે ની લગાવ એટલો હતો કે    "વૃદ્ધાવસ્થા છેલ્લા વર્ષો મા  રાત્રે સુષુપ્તિ અવસ્થા માં પણ  કરતાં શ્લોક નું અનાયાસ ઉચ્ચારણ કરે "
::::::::::::::::;:::::::::::::::::::::::::::::.::::::::::::::::::
       અલ્પેશ ભાઈ જોશી,પોરબંદર વિદ્યાર્થી ભવન ના મંત્રી શ્રી ના દાદા તેઓ  પૂજ્ય મણિશંકર દાદા ને વિશે શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરતા કહે છે કે
     મણિશંકર દાદા એક જ્ઞાન સભર વ્યક્તિત્વ નાનપણ ના દિવસો માં અભવો ની વચ્ચે પણ માણેક બાઈ પાઠશાળા માં સંસ્કૃત અને કર્મકાંડ માં શાસ્ત્રી ની પદવી એટલે phd થયા
    "આપણા વેદ પુરાણ અને ભાગવત નું તેમનું જ્ઞાન અદભુત હતું તે જ્યારે વ્યશપીઠ ઉપર બેસતા ત્યારે એક જુદા જ ભાવપૂર્ણ જ્ઞાન પુર્ણ વ્યક્તિ લાગતા"
    "તે જ્યારે ભાગવત નું ગોપી ગીત તેમના સુંદર રાગ માં  ગાતા ત્યારે અલોકિક લાગતું"

" તેમના જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અને કર્મકાંડ ના જ્ઞાન નો આખો ઘેડ પંથક સાક્ષી છે"
  " તેમની જ્યોતિષ વિદ્યા થી બળેજ અને આજુબાજુ ના ગામ ના લોકો ની ખૂબ સેવા કરેલી"
  "કર્મકાંડ નો માત્ર પૈસા કમાવા માટે તેમણે તેનો ઉપયોગ ક્યારે કર્યો નહિ લોકો માં ઈશશ્રધા શાસ્ત્ર શ્રદ્ધા નિર્માણ થાય તે માટે તે પ્રયત્ન કરતા"

  "1980 ના દાયકા માં તે કહેતા કે કોમ્પ્યુટર અને ઇંગ્લિશ એ બન્ને આગળ જતાં ખૂબ ઉપયોગ માં આવશે તે આધુનિકતા નો સ્વીકાર પણ કરતા"
     "બહુ મોટા કથાકાર બનવાની ક્ષમતા છતાં તેણે ગામડા માં રહી આજે જ્યારે બ્રાહ્મણ નું કામ પણ પ્રોફેશનલ રીતે થાય છે તેમને ભાવ પ્રેમ થી દક્ષિણા ને મહત્વ આપ્યા વગર કર્યું"

"તેમના વિચાર વારસા ને આગળ લઈ જવો તેજ તેમને ખરી શ્રધાંજલિ"🙏
::::::::::::::::;:::::::::::::::::::::::::::::.::::::::::::::::::
યોગેશ ભાઈ વડોદરા (  સ્વ.પૂ.મણિશંકર જોશી ના ભાણેજ)તેઓ વિશે સંસ્મરણો વાગોળીને શ્રદ્ધાંજલિ આપતા જણાવે છે કે::

"મામાની સાથેનો નાતો મામા ભાણેજથી વિશેષ હતો."

"મારું ખરું બ્રાહ્મણ સ્વરૂપ તેમનાં દ્વારા પદાર્પણ થયેલ છે."

"મારી યગ્નોપવિત જનોઈ ધારણ તેમનાં દ્વારા થયેલ છે."

"નાનપણમાં જિગ્નાશા વૃત્તિને કારણે હાથ જોવડાવતો અને બદલામાં ભવિષ્ય બતાવવાને બદલે આશિર્વાદનો વરસાદ વરસાવતા.

"તેમનાં લગભગ બધાજ ગુણો વારસા સ્વરુપે મને ચંદ્રકાંતભાઈમા દેખાય રહ્યા છે."

એમનાં સંસ્મરણો વાગોળીને તેમની આત્માને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરીએ.🌹🙏
::::::::::::::::;:::::::::::::::::::::::::::::.::::::::::::::::::
ટુંક પરિચય::
૧.નામ: મણિશંકર વાલજી જોશી
૨.જન્મ તારીખ:૧૯.૫.૧૯૨૦
૩.અવસાન તારીખ:૧૪.૫.૨૦૦૪
૪.જન્મ સ્થળ: બળેજ તા. જી.પોરબંદર
૫.વતન: બળેજ તા.જી.પોરબંદર
૬.માતા : દેવ કુંવર બા
પિતા: વાલજી ભાઈ જોશી
૭.મોસાળ:.  ગરેજ
૮ભાઇ ભાડું: પાંચ ભાઈ, એક બહેન
ભાઈઓ::
જયશંકર ભાઈ ,લંડન
ઈશ્વરલાલ ભાઈ,રાજકોટ
અમૃતલાલ ભાઈ ,કેનેડા
હરિલાલ ભાઈ,પોરબંદર
બહેન:
મંજુલાબેન ગોવિંદજી જોશી, મુંબઈ

૯.શૈક્ષણિક માહિતી :: સંસ્કૃત માં શાસ્ત્રી સુધી અભ્યાસ કર્યો.

૧૦. લગ્ન: પડ ધરી નિવાસી પરિવાર ના

૧૧સંતાનો:

ચંદ્રકાંત ભાઈ જોશી,પોરબંદર

જયસુખ ભાઈ જોશી,પોરબંદર

ભરત ભાઈ જોશી,બળેજ

::::::::::::::::;:::::::::::::::::::::::::::::.::::::::::::::::::
ઉપસંહાર અને સમાપન::
   તેઓ નો સને ૨૦૦૪ ના ૧૪,મે ના રોજ કૈલાસ વાસ થયો. સાદગી ભર્યું જીવન અને ઉચ્ચ વિચાર ધરાવતા સારસ્વત વિદ્વાન વ્યક્તિત્વ  પૂ. મણિશંકર દાદા ને વંદન સહ શબ્દાંજલિ 💐🙏🏻

અસ્તુ.

@ નરેન્દ્ર ભાઈ જોશી
૯૪૨૭૫૦૨૩૯૯