💐દીપ્તિ બેન મનહર ભાઈ જોશી,અમદાવાદ💐

"કોઈ સંકલ્પ કરો અને સિધ્ધ થાય ત્યારે આનંદ ની ચરમ  સ્તરે પરમ  અનુભૂતિ થાય."

💐દીપ્તિ બેન મનહર ભાઈ જોશી,અમદાવાદ💐

દીપ્તિ બેન તાજેતર માં નર્મદા જી ની પરિક્રમા તા.૧૬.૧૧.૨૨ થી ગજાનન મહારાજ સંસ્થા
શેગાંવ ( મહારાષ્ટ્ર) ની ઓમકારેશ્વર સ્થિત મધ્ય પ્રદેશ શાખા એ થી શરૂ થઈ તેમાં જોડાયા.
તેઓ સતત ત્રણ વર્ષ સુધી પદયાત્રા કરશે અને પરિક્રમા પૂર્ણ કરશે.
============================

યાત્રા માટે પ્રેરણા અને સંકલ્પ::
તેઓ એ તેમના અધ્યાત્મ ગુરુ નું પુસ્તક "નર્મદા તટ કે બ્રહ્મર્ષિ"  વાંચી અને તેમાંથી પ્રેરણા મળેલ તે મજ તેઓ કહે છે કે  "હું એકાંતવાસી અને પ્રકૃતિ પ્રેમી હોવાથી ગિરનારની  પણ ઘણી પરિક્રમા કરેલી છે, તેમજ નર્મદા પરિક્રમાનો ઇતિહાસ અને વિડીયો જોયા પછી નર્મદા પરિક્રમા નો વિચાર આવ્યો અને અમલમાં પણ મૂક્યો."

તેઓ યાત્રા નો સંકલ્પ સિદ્ધ  થતાં ભાવ સાથે અભિભૂત થઈ કહે છે કે  "મારી નર્મદા માતાને પ્રાર્થના હતી કે મને  એકવાર પરિક્રમા કરાવડાવો અને માએ મારી વિનંતી અને પોકાર સાંભળીને મને પોતાની ગોદમાં પરિક્રમા માટે પ્રેરી.
નર્મદા જીની પરિક્રમા માટે મારા ગુરુ મહારાજ, મારી માં તેમજ મારા પરિવારનો ખુબ ખુબ આભાર માનું છું.
જય ગિરનારી. ઓમ નમો નારાયણ. નર્મદે હર"

============================
તેઓ  ઓમકારેશ્વર મમલેશ્વર ના નર્મદા નદીના સ્થાન પરથી પ્રસ્થાન થશે  અને પરિક્રમા ત્યાં પૂર્ણ અહીં પરત આવી થશે જેથી પરિક્રમા ત્યાં જ થાય છે   નર્મદા નદીના તટ પર જ ચાલવાનું હોય છે અને લગભગ ત્રણ રાજ્યો  મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર ,અને ગુજરાત માંથી પસાર થશે અને પરિભ્રમણ કરશે.
નર્મદા યાત્રા આશરે ૨૬૦૦ કીમી ની પરિક્રમા થનાર છે. તેઓ સંપૂર્ણ પરિક્રમા કરનાર છે. તેેઓ ને યાત્રા માટે 

શુભેચ્છા
============================
નર્મદા યાત્રા બે રીતે થાય છે. તેમજ ત્રીજી ગુજરાત માં ૨૨ કીમી ની થતી ઉત્તર વાહિની નર્મદા પરિક્રમા
૧. પંચ કોશી યાત્રા
   જે દર મહિને થાય છે જે અમરકંટક, ઓમકારેશ્વર અને ઉજ્જૈન થી શરૂ થઈ ત્યાં પૂરી થાય છે
૨. નર્મદા જી પરિક્રમા:: જે સૌથી લાંબી પરિક્રમા છે જેમાં વિવિધ ધાર્મિક સ્થળો,આશ્રમ તથા કુદરતી સૌન્દર્ય સાથે ધોધ વી.પરિક્રમા માર્ગ માં આવેલાં છે. જે ૨૬૦૦+ કી. મી. નો પ્રવાસ કરવા નો રહે છે
૩.ઉત્તર વાહિની નર્મદા પરિક્રમા:જે ગુજરાત માં ૨૨ કીમી ની  ગુજરાત રાજ્યના રાજપીપળા નજીક નર્મદા નદીના કાંઠા પર કરવામાં આવતી પરિક્રમા છે. આ પરિક્રમા ચૈત્ર સુદ એકમથી ચૈત્ર વદ અમાસ સુધીના સમયગાળામાં થાય છે.
============================

દીપ્તિ બેન મનહર ભાઈ જોશી,અમદાવાદ  ટુંક પરિચય::

દીપ્તિ બેન એટલે ગાંધીવાદી શૈક્ષણિક સંસ્થા સાથે જોડાયેલ અને શિક્ષણ તથા સેવા અને અધ્યાત્મ વિચારસરણી ને વરેલું વ્યક્તિત્વ.
વાંચન નો શોખ તેમજ તેઓ ની તંદુરસ્તી અને શરીર સ્વાસ્થ્ય સારું જેથી ડી.પી એડ. પણ અડાલજ ખાતે આવેલ શ્રીમતી માણેક બાઈ વ્યાયામ વિદ્યાલય ખાતે કર્યું. 

તેઓ નો જન્મ તાલાલા ખાતે ૨૧ ઓક્ટોબર ના સને ૧૯૬૧ ના રોજ પિતા મનહર ભાઈ જોશી અને માતા રમાં બેન ને ત્યાં થયો.

તેઓ અમદાવાદ જિલ્લા ના સાણંદ સ્થિત જેડીજી હાઇસ્કુલ માં પ્રિન્સિપાલ તરીકે ફરજ બજાવી તા.૩૧.૧૦.૨૦૧૯ ના રોજ નિવૃત્ત થયા. હાલ અમદાવાદ ખાતે નિવૃત જીવન ગાળે છે. તેઓ માં આદ્ય શક્તિ અંબા મા ઉપાસક અને સેવા અધ્યાત્મ જીવન ગાળી રહ્યા છે.
શૈક્ષણિક ::
મુંબઈ સ્થિત એસ.એન.ડી. ટી. યુનિવર્સિટી માંથી હિન્દી - સાયકોલોજી સાથે ગ્રેજયુએટ થયા.
બાદ તેઓ એ ગુજરાત વિદ્યા પીઠ ખાતે થી ઓડિયો વિઝ્યુઅલ માસ્ટર ડિગ્રી કરી
તેઓ એ પ્રાથમિક શિક્ષણ જૂનાગઢ ખાતે રંગ મહેલ પ્રાથમિક શાળા માં લીધું. બાદ હાઈસ્કુલ ના ધોરણ ૮ અને ૯ જૂનાગઢ ગવર્મેન્ટ ગર્લ્સ હાઇસ્કુલ ખાતે કર્યું અને પિતા શ્રી બેંક માં હતા તેઓ અમદાવાદ સ્થળાંતરિત થતા અને સ્થાયી અમદાવાદ થયા જેથી ધોરણ ૧૦ઉન્નતિ સ્કૂલ પાલડી તથા હાયર સેકન્ડરી સ્કૂલ વી.એસ. ઠાકર હાઇસ્કુલ અમદાવાદ ખાતે થી કર્યું.
તેઓ એ ૧૯૮૬ માં તેઓ એ ડી.પી એડ.
(ડિપ્લોમા ઇન ફિઝિકલએજ્યુકેશન) શ્રીમતી માણેકવા વ્યાયામ વિદ્યાલય અડાલજ ખાતે કર્યું

વ્યવસાય:
તેઓ સને ૧૯૯૨ માં શિક્ષણ ક્ષેત્રે જોડાયા અને હાઈસ્કુલ ના પ્રિન્સિપાલ તરીકે ફરજ બજાવી નિવૃત થયા.
તેઓ ની શૈક્ષણિક   સંસ્થાના સંસ્થાપક ડોક્ટર શાંતિલાલ પટેલ અને પૂજ્ય મણીબેન પટેલ ગાંધીવાદી વિચારસરણી વાળા હતા જેથી  અહીં દીપ્તિ બેન એ ખાદી ને પોષક તરીકે અપનાવી.

============================
નર્મદા યાત્રા વિશે::

મધ્ય ભારત ના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્ય  અમરકંટક ખાતે ઉદગમ સ્થાન ધરાવતી અને ગુજરાત માં થી પસાર થઈ અરબી સમુદ્રમાં ભળી જતી નર્મદા નદી એ સાત પવિત્ર નદીઓ પૈકી ની એક છે. તે રેવા નદી તરીકે પુરાણ માં ઓળખાય છે આ પ્રદેશ રેવા તીર્થ તરીકે પુરાણો માં ઉલ્લેખ છે. અમરકંટક સમુદ્ર થી  ૩૬૦૦ ફૂટ ની ઊંચાઈ પર આવેલું છે.
નર્મદા નદી ઉદ્ગમ સ્થાન:
નર્મદા નદીનું મૂળ મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યના અમરકંટક પર્વતમાં આવેલું છે. સાતપુડા પર્વતમાળાના ઊદ્ગમ સ્થાને આવેલા મંડલા પહાડો વચ્ચેથી પસાર થતી નર્મદા જબલપુર નજીક આરસના ખડકો કોતરી વિંધ્યાચલ અને સાતપુડા પર્વતમાળાની ખીણમાંથી વહે છે.
નર્મદા નદીનું પાણી સાતપુડા પર્વતમાળામાંથી વહેતા ઝરણાઓમાંથી વહે છે,  જ્યારે વિંધ્યાચળ પર્વતમાળામાંથી નીકળતા ઝરણાઓ ગંગા કે યમુનામાં મળે છે
નર્મદામાં મળી જતી નદીઓમાં સૌથી મોટી નદી તવા નદી છે જે મધ્ય પ્રદેશના હોશંગાબાદ જિલ્લાના બંદ્રા ગામ નજીક નર્મદાને મળે છે.
જેને કિનારે મંદિરો અને આશ્રમો આવેલા છે. નર્મદા પ્રત્યે આદર અને શ્રદ્ધા ભાવ ધરાવતા લોકો માને છે કે નર્મદા માં સ્નાન કરી જન્મજન્મંતર ના પાપ નાશ પામે છે.
============================
નર્મદા પરિક્રમા મધ્ય પ્રદેશ તથા ગુજરાત મહારાષ્ટ્ર એમ ત્રણ રાજ્ય માંથી પરિક્રમા માર્ગ પસાર થાય છે.

નર્મદા નું ઉદગમ સ્થાન અમરકંટક છે અને નાભી સ્થાન નેમાવર શહેર છે.
બાદ ઓમકારેશ્વર થઈ નર્મદા ગુજરાત માં પ્રવેશે છે.અને ખંભાત ના અખાત માં અરબી સમુદ્ર ને મળે છે.

મધ્ય પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત ત્રણ રાજ્યો માંથી નર્મદા વહે છે ૧૩૧૨ કીમી નો પ્રવાસ:
નર્મદા મધ્ય પ્રદેશ ના ૧૫ જેટલા જિલ્લા માંથી આશરે ૧૦૯૭ કી. મી. નો પ્રવાસ કરે છે અને મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય માં ૭૪ કીમી નો પ્રવાસ કરે છે જેના ૩૯ કી.મી.નો બન્ને રાજ્ય ની બોર્ડર પર આવેલ વિસ્તાર માં કરે છે.

ગુજરાત માં ૧૬૧ કીમી નો પ્રવાસ કરી
ખંભાત  ના અખાત પાસે અરબી સમુદ્રમાં મળે છે. જેમાં ૭૪ કી.મી.નો મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત બન્ને રાજ્ય ની બોર્ડર પર આવેલ વિસ્તાર માં કરે છે. ભરૂચ શહેર નર્મદા નદીના કિનારે આવેલું છેલ્લું મોટું શહેર છે.
============================
નર્મદા નદી મધ્ય પ્રદેશ ના ૧૫ જિલ્લા  અનુપુર, દિંડોરી, મંડલા, જબલપુર, નારસિંગપુર , હરદા, હોશંગ બાદ, દેવાસ, રાયસેન, સિહોર, ખંડવા, ખરગોન, ધાર, બડ વાની,અલી રાજ પુર, વી.માંથી પસાર થાય છે ઉપર જણાવેલ જિલ્લા નો સમાવેશ થાય છે.
નર્મદા યાત્રા બે રીતે થાય છે. તેમજ ત્રીજી ગુજરાત માં ૨૨ કીમી ની થતી ઉત્તર વાહિની નર્મદા પરિક્રમા
૧. પંચ કોશી યાત્રા
   જે દર મહિને થાય છે જે અમરકંટક, ઓમકારેશ્વર અને ઉજ્જૈન થી શરૂ થઈ ત્યાં પૂરી થાય છે
૨. નર્મદા જી પરિક્રમા::

નર્મદા જી ની પરિક્રમા આશરે ૩ વર્ષ ૩ માસ અને ૧૩ દિવસ માં પૂરી કરે છે.પરંતુ કેટલાક લોકો ૧૦૮ દિવસ માં પગે ચાલી ને પૂરી કરે છે. જે આશરે ૨૬૦૦ નો બન્ને તટ નો વિસ્તાર છે એક કિનારા નું અંતર આશરે ૧૩૧૨ કિમી છે.

જે આશરે ૨૬૦૦+ કીમી નો પ્રવાસ છે. જો રોજ  ત્રીસ કીમી પગપાળા ચાલવા માં આવે તો આશરે ૮૦ થી ૧૨૦ દિવસ માં પૂર્ણ થઈ શકે.
 
પરંતુ પગે ચાલી ને ઘણા આ યાત્રા આરામ દાયક રીતે આશરે ત્રણ વર્ષ જેટલો સમય લઈ પૂર્ણ કરે છે.
============================
નર્મદા ના પ્રમુખ તીર્થ  સ્થળ:
આ પરિક્રમા માર્ગ પર ઓમકારેશ્વર,મહેશ્વર, ઉજ્જૈન,અમરકંટક અને નર્મદા ઉદગમ સ્થાન જેવા જોવાલાયક શહેર તથા સ્થળ આવેલ છે
જે યાત્રા પ્રવાસ માં તીર્થ આવે છે તે નીચે મુજબ છે
નર્મદા ના પ્રમુખ તીર્થ  સ્થળ;
અમરકંટક, માં ડલા ( પૌરાણિક કથા અનુસાર અહીં સહસ્ત્ર બાહુ એ નર્મદા નદી રોકી હતી)
ભેડા ઘાટ, હો શાંગબા દ નેમા વર, ૐ કરેશ્વર, મહેશ્વર, શુકલે શ્વર બાવન ગજા, શુલ પાણી, ગરુડેશ્વર,શુક્ર તીર્થ, અંકતેશ્વ ર, કરનાલી, ચાંદોદ, શુકેશ્વર,વ્યાસ તીર્થ,અનસૂયા માતા તપ સ્થલ,કંજેઠા શકુંતલા પુત્ર ભરત સ્થલ, સીનોર,અંગારેશ્વર , ધાયાડી કુંડ,ભૃગુ કચ્છ @ ભરૂચ અને વિમલેશ્વર મહાદેવ તીર્થ
============================
ઉત્તર વાહિની નર્મદા પરિક્રમા વિશે:

ઉત્તરવાહિની નર્મદા પરિક્રમા એ ગુજરાત રાજ્યના રાજપીપળા નજીક નર્મદા નદીના કાંઠા પર કરવામાં આવતી પરિક્રમા છે. આ પરિક્રમા ચૈત્ર સુદ એકમથી ચૈત્ર વદ અમાસ સુધીના સમયગાળામાં પગે ચાલીને કરવાનું વિશેષ મહત્વ હોય છે. આ એક મહિના દરમ્યાન મોટી સંખ્યામાં ભક્તો પદયાત્રા કરી ધન્યતા અનુભવે છે.

હિંદુ ધર્મના શાસ્ત્રો પ્રમાણે જ્યારે પણ નદીનો પ્રવાહ ઉત્તર દિશા તરફ વહે છે, ત્યારે એ પ્રવાહ ઉત્તરવાહિની તરીકે ઓળખાય છે તથા એ વિસ્તારમાંથી વહેતી નદીનું ધાર્મિક મહત્વ વધી જાય છે. નર્મદા જિલ્લાના નાંદોદ તાલુકાના રામપુરા ગામથી તિલકવાડા ગામ સુધી નર્મદા નદીનો પ્રવાહ ઉત્તર દિશામાં વહે છે. આથી અહીં નર્મદા નદીને ઉત્તરવાહિની કહેવામાં આવે છે.
રૂટ:
પશ્ચિમ તટે રામપુરા ગામથી તિલકવાડા સુધી તેમ જ પૂર્વી તટે તિલકવાડાથી રામપુરા ગામ સુધી જતી નર્મદા પરિક્રમા આશરે ૨૨ કિલોમીટર જેટલા અંતરની થાય છે, જેમાં બે વખત હોડીમાં બેસી નર્મદા નદીને પસાર કરવી પડે છે. આ ઉત્તરવાહિની નર્મદા પરિક્રમા કરવાથી સંપૂર્ણ નર્મદા પરિક્રમાનું પુણ્યફળ પ્રાપ્ત થાય છે એવી શ્રધ્ધાળુઓની માન્યતા છે.
============================
નર્મદા નદી વિશે ટુંક વિશેષ માહિતી:
૧.નર્મદા દેશની સૌથી પવિત્ર નદીઓ પૈકીની એક ગણાય છે.
૨.નર્મદા નદીનું પ્રાચીન નામ રેવા છે.
૩.હિંદુ ધર્મ પ્રમાણે, નર્મદા ૭ કલ્પોથી વહે છે.
૪.આ નદી છોટા છોટા ઉદેપુર જિલ્લાના હાંફ પાસેથી ગુજરાતમાં પ્રવેશે છે.
૫.કુદરતી પ્રક્રિયાથી ઘસાઈને બનેલા નર્મદા કાંઠાના પથ્થરોને બનાસ કહેવાય છે જે શીવલીંગ તરીકે પણ પૂજાય છે.
૬. તમિલનાડુ રાજ્યના તાંજોરમાં આવેલા અને દક્ષિણના મહાન રાજા રાજરાજા ચોલાએ બનાવેલા બૃહદેશ્વર મંદિરમાં સૌથી મોટું બનાસ-શીવલીંગ સ્થાપિત છે.
૭.નર્મદા નદીને કાંઠે શ્રી આદી શંકરાચાર્ય તેમના ગુરૂ ગોવિંદ ભગવત્‌પાદને મળ્યા અને દિક્ષા ગ્રહણ કરી હતી. પૂ.આદ્ય શંકરાચાર્યજી દ્વારા  નર્મદાષ્ટક ની રચના કરવામાં આવી છે.

તેઓ રચિત નર્મદાષ્ટકમાં નર્મદા નદી માટે કહ્યું છે કે, અલક્ષલક્ષલક્ષપાપ લક્ષ સાર સાયુધં તતસ્તુજીવજન્તુતન્તુ ભુક્તિ મુક્તિ દાયકંમ્ અર્થાત પવિત્ર નર્મદા નદીના દર્શનમાત્રથી ભક્તોના પાપોનો નાશ થાય છે.
નર્મદે હર
============================
અસ્તુ
@નરેન્દ્રભાઈ જોશી
૯૪૨૭૫૦૨૩૯૯